Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland is jarig en is maar liefst 75 geworden. Hoe een kleine vogelwerkgroep zich ontwikkelde tot een forse vereniging.
Van toen tot nu
De Vogelwerkgroep werd opgericht op 14 september 1951 onder de naam Vogelwerkgroep Haarlem. De Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV), afdeling Haarlem nam het initiatief om een aparte Vogelwerkgroep op te richten. Bij haar oprichting telde de Vogelwerkgroep 21 leden. De huidige naam, die beter aansluit bij het werkgebied, werd aangenomen in 1988. Op dit moment telt de vereniging rond de 750 leden.
Veldwerk
De oprichters van het eerste uur wilden een werkgroep oprichten waarbij kwaliteit en data de kennis over vogels in de regio zouden vergroten. In het oprichtingsbestuur zaten onder andere Theo Belterman, een grootheid binnen de Nederlandse ornithologie en ook Freek en Truus Bloem. Freek en Truus vormden vijftig jaar het gezicht van de Vogelwerkgroep. Met name het trektellen en broedtellen was destijds een belangrijke activiteit binnen de vereniging. Al ver voordat Sovon tot haar telmethodes kwam, is een hele generatie vogelaars opgegroeid met de ‘methode Bloem’ om zo het inventariseren van vogels gestandaardiseerd vast te leggen.
Communicatie
In 1965 verscheen voor het eerst de Fitis, het verenigingsblad van de Vogelwerkgroep. Deze bevatte van meet af aan veel informatie over onderzoek in de regio. Tot het moment dat de landelijke website Waarneming.nl actief werd, was het vastleggen van data over vogels in de regio een van de kerntaken binnen de vereniging, waar veel aandacht en tijd in werd geïnvesteerd. Vogelwaarnemingen werden bijgehouden op waarnemingskaartjes, waarop alles zeer gedetailleerd werd vastgelegd en die later ook werden overgebracht naar de eerste computers. Monnikenwerk dus. Uiteindelijk is de Vogelwerkgroep voor het bijhouden van waarnemingen in 2008 overgegaan naar het gebruiksvriendelijke Waarneming.nl. De huidige Fitis is een hoogstandje van serieus onderzoek tot leuke wetenswaardigheden en wordt sinds enige tijd ook digitaal aangeboden. Bekijk de laatste digitale versie van de Fitis hier.
Kennis delen
Vanaf 1980 organiseert de vereniging jaarlijks een vogelcursus. Het doel van het bestuur was destijds de groei van nieuwe leden hiermee een impuls te geven. De organisatie rondom de cursus werd daarom zeer serieus opgepakt. De cursusleiders plaatsten advertenties in lokale nieuwsbladen en de docenten (allen lid van de vereniging) werden geselecteerd op hun kennis. Waar tijdens de huidige cursusavonden gebruik gemaakt wordt van beamers en filmfragmenten, bestond het materiaal toen nog uit diaprojecties en het afspelen van cassettebandjes. Uit de reacties blijkt dat de waardering bij de cursisten door de jaren heen altijd op een zeer hoog niveau is gebleven. Naast de cursussen hebben de vogelexcursies die de vereniging organiseert ook een sterke aantrekkingskracht op nieuwe leden. In de jaren ’70 werden deze excursies met name door georganiseerd door Cor de Groot. Daarbij ging het van kamperen in de regio tot trips naar Spanje en Falsterbö (Zweden). Tegenwoordig organiseren de activiteitencommissie en kampjescommissie per jaar ruim 30 dagexcursies en meestal twee meerdaagse excursies.
Natuurbescherming
Vanaf ongeveer 1973 is er een natuurbeschermingscommissie actief binnen de vereniging. Ook toen al voerde de vereniging bijvoorbeeld pennenstrijd tegen het lokale bestuur over de bestemming van de Hekslootpolder. En denk ook aan de felle acties tegen de plezierjacht en het innemen van een standpunt hiertegen, alles geheel in de tijdsgeest van de jaren ’70. Tegenwoordig lijkt de strijd meer van juridische aard. Europese natuurwetgeving is nu verankerd in de Omgevingswet. Toch moet de natuurbeschermingscommissie nog altijd in actie komen tegen met name projectontwikkelaars die de regels met voeten treden. Samenwerking zoeken met andere natuurorganisaties en inspraak in overkoepelende organisaties zijn dan noodzakelijk om een vuist te kunnen maken.
Kortom
De werkgroep heeft al bij oprichting het voorrecht gehad met serieuze deskundigen te kunnen starten die nationaal en zelfs internationaal een naam hadden gevestigd. Door de jaren heen is de vereniging niet alleen in omvang gegroeid, maar is zij ook een hele actieve vereniging gebleven. De tijd heeft niet stil gestaan. De organisatie heeft meebewogen met de digitalisatie en pakt door op het feit dat natuur tegenwoordig weer hip is. Hierdoor vinden ook jongere generaties de aansluiting en blijft de vereniging gestaag groeien. Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland is dan wel 75 jaar oud, maar de toekomst lacht haar vriendelijk toe.
Wil je meer details over de ontstaansgeschiedenis van de Vogelwerkgroep, klik dan hier.